Dagboek Merlijn

Er verscheen een krantenartikel waarin mijn partnerorganisatie niet werd bedankt. De manager was zwaar ontstemd hierover en liet me weten dat hij met terugwerkende kracht betaald wilde worden voor zijn bijdrage, drieduizend euro zou realistisch zijn. Oh.

De witte t-shirts die we zouden bedrukken met speciaal ontworpen tekeningetjes van vlinders werden betaald door de gemeente. Onverwachts was er behalve een logo van Ramallah een enorm logo van de plaatselijke telefoon provider op gedrukt.

Het gebouw waar mijn musici vanaf het dak, het balkon en vanuit de ramen zouden spelen is een soort katholiek klooster met oude mannen in zwarte pijen. Telkens is de deur op slot, zijn de mannen weg, aan het slapen of in gebed.

Het is hier helemaal niet goedkoop! Veel prijzen zijn hoger dan in Nederland omdat de meeste spullen van Israëliers worden gehuurd of gekocht. Mijn budget is veel te krap.

Etalagepoppen zijn meer dan soms voorzien van een getekend baardje. Blijkbaar is dat noodzakelijk om bij de tijd te zijn.

Beter gelukt als westerse enclave is healthclub DownTown. Een grote gelikte club, met harde Amerikaanse rap muziek en Doctor Phil op tv. Een enkel meisje heeft een hoofddoek om maar is verder niet minder sexy gekleed als de anderen.

We treden op in The Blue Fig, naar het schijnt het hipste restaurant van Amman. Vanaf het terras zien we in een uur wel een stuk of 30 Hummers langskomen naast Porsches, heel veel SUV’s en vooral Mercedessen. En de meisjes weten precies hoe verveeld je hoort te kijken vanachter zo’n grote zonnebril met glinsters aan de zijkant. Het is de hele maand Tsjechische Week in the fig. Dus dat komt mooi uit- wij komen immers uit de buurt. Het optreden is bijzonder leuk. Jasper, Marijn en Achim knallen lekker op percussie en samen met locale basgitaar, slagwerk en ud is het al snel een bonte boel. We spelen favorite things uit The Sound of Music in Arabisch/Jazzy stijl. Dat blijkt best te kloppen.

Het was de grote dag van het concert. De zangers kwamen drie kwartier te laat, één van hun was ziek geworden. Drie van de zes slagwerkers kwamen ook niet opdagen en toen iedereen samen zou gaan repeteren was het orkest kwijt.

Wat was er aan de hand? Misschien was de anti-koran film uitgekomen en hield iedereen zich aan een boycot van Nederlanders?

Ik begon toch maar met het doorspelen van het stuk. De jonge studenten die er wel waren konden het zonder de profs niet bijbenen. Enkelen van hen liepen halverwege maar weg. Veel pijnlijke stiltes op plekken waar mooie solo’s stonden gepland. Ik was in verwarring. Kan ik accepteren dat de musici niet komen opdagen? Heeft het zin om erg boos te worden en op wie dan? Moet ik misschien een uitvoering maken zonder het orkest, alleen met de Palestijnse vluchtelingenkinderen? Zij waren er immers allemaal en helemaal klaar om los te gaan. Toen na mij de repetitie van het gedeelte voor de pause begon, een symphonie van Haydn met een andere dirigent, was er ineens wel een heel orkest. Blijkbaar was er iets verkeerd doorgegeven? Niet het eerste moment dat ik geloofde in een complot.

Uiteindelijk was het concert de eerste keer dat het stuk in zijn geheel klonk. En het lukte. Iedereen was verrast, ontroerd en blij. Een wonder hoe dat kan gebeuren.

Ik organiseer een aparte repetitie voor de Arabische instrumenten. Ze hebben allemaal bladmuziek van me gekregen maar in de orkestrepetitie leken ze continu de weg kwijt te zijn. Daarom nu een aparte sessie. De musici verzekeren me dat alles helder en duidelijk is. Niemand heeft vragen. Toch las ik enkele extra improvisatiestukjes in omdat ik wil voorkomen dat er misschien toch gaten vallen. Maar ook tijdens de repetities daarna komt er

weinig uit dat op de partituur lijkt. Geen punt, ze zitten vlak voor me en een gebaar is genoeg om ze wonderschone improvisaties te laten spelen door de muziek heen. Eigenlijk spelen ze

continu zachtjes mee, voegen orgamentjes toe zodra ze een toonsoort kunnen bepalen. Aan mij de taak ze soms flink aan te moedigen of af te remmen. Een bijzonder soort dirigeren!

Vannacht zijn 6 Nederlandse musici geland die het project komen stutten. Drie ervaren workshopleiders en drie meesterpercussionisten staan vanaf nu aan mijn zijde. Meteen de volgende morgen bezochten we een VN school van Palestijnse vluchtelingen. Omdat er veel te weinig capaciteit is, is het ‘s ochtends een meisjesschool en ‘s middags voor jongens.

We waren wat vroeg en kwamen per ongeluk terecht in de meisjesviering van de geboortedag van de profeet Mohammed. We kregen direct een plastic stoel, welkomskoffie en gedroogde dadels. De studenten droegen zelfgeschreven religieuze gedichten voor, alsof hun leven er vanaf hing. Mijn gasten voelden zich wat ongemakkelijk. Misschien omdat “Allah is groot” in onze beleving steeds meer gelijk is gaan staan aan anti-westers extremisme? In ieder geval was de ontmoeting die we daarna hadden met de muziekdocenten en schoolhoofden (één voor de meisjes/ochtendschool en één voor de jongens/middagschool) bijzonder ontspannen en aangenaam.

De eerste repetitie zit er op. Hoewel er behalve een gedeelte van de strijkers nog niemand aanwezig was, en de musici telkens onderling in vrolijke gesprekken zijn verwikkeld ben ik toch opgetogen. Na anderhalf jaar gepraat, gereken en geregel klinkt er eindelijk muziek. Dat werd tijd. Nu herinner ik weer wat ik eigenlijk kwam doen. Dat dit niet puur een absurd plan is om iets groots op poten te krijgen in een ver onbekend land, maar dat het vooral over plezier en schoonheid gaat. En schoonheid is gelukkig relatief genoeg dat het ook slaat op de verbaasde blikken en gefronste gezichten van bijzonder charmant vals spelende arabieren.

Ik kwam de directeur tegen. Dat was mooi want hij is vaak moeilijk te spreken. Ondanks dat het conservatorium maar een handjevol studenten heeft is hij namelijk toch een zeer belangrijke man. Hij gaf me een hand en zei samenzweerderig dat hij hoopte dat het project zo min mogelijk problemen op zou leveren. Ik zei dat ik hoopte dat het project een boel muzikaal plezier zou geven. Ook dat kon hij beamen. Toen ik even later het eerste probleem op ging lossen, namelijk de exotische instrumenten die in Jordanië niet te huren of vinden zijn (zoals buisklokken, celesta en marimba) van het plan schrappen en voorstelde met het geld dat hiervoor gereserveerd stond iets anders te betalen ging Dana (die alles regelt) even bij de directeur polsen. Ik werd ontboden en kreeg met stemverheffing te horen dat als ik iets aan het project veranderen zou het hele grapje niet door zou gaan. Volgens hem had het leger een vibrafoon en buisklokken. Dana gaat nu het leger bellen. De Nederlandse ambassade heeft intussen laten weten het project niet te willen sponseren omdat het te politiek zou zijn. Ik begrijp nu waarom.

Er stond een grote bus bij de bushalte op het vliegveld van Amman.

Het was bijna tijd voor vertrek stond er op het bord. Voordat ik naar binnenklom naderde een stoet Nederlanders van Kras reizen met grote koffers.

Achter deze bus stond nog een busje. Dat was de lijnbus naar Amman. Op tijd ontdekt zodat ik toch maar mijn project zal maken en niet 10 dagen met 35 bejaarden langs alle Romeinse resten ga reizen. Kras reizen vertrok direct. Na 45 min. ging mijn bus nog steeds niet weg, omdat hij nog niet vol genoeg was volgens de chauffeur. Pas na betaling van nog eens tien Dinar extra was ik onderweg door de miljoenenstad.

Tot nu toe waren de voorbereidingen voor mijn project  niet anders: telkens als ik dacht dat opgeven wellicht beter was kwam ik toch weer een stapje verder om vervolgens toch weer in te leveren. Maargoed, een stevige week werken en dan weet ik of dit plan echt zo taai uitpakt als de voorbereidingen deden vrezen of dat het misschien wel een feestje wordt.